Có một thời gian tôi khá bối rối về chuyện này.

Tôi có thể nói chuyện với rất nhiều người, chủ động bắt chuyện, đứng trước một nhóm, dẫn dắt một cuộc thảo luận và thậm chí cảm thấy khá thoải mái khi trở thành người kết nối mọi người lại với nhau. Nhưng sau đó, tôi có thể chỉ muốn về nhà, đóng cửa phòng và không nói chuyện với bất kỳ ai.

Nếu nhìn từ bên ngoài, có lẽ khá khó để đoán tôi là người hướng nội hay hướng ngoại.

Càng nghĩ về điều đó, tôi càng nhận ra có một điều dễ bị hiểu nhầm: khả năng tương tác với xã hội không nhất thiết quyết định bạn là người hướng nội hay hướng ngoại.

Một người hướng nội hoàn toàn có thể nói chuyện rất nhiều, tham gia nhiều hoạt động và thoải mái trước đám đông. Một người hướng ngoại cũng có thể có những lúc muốn ở một mình.

Điều đáng để nhìn vào có lẽ là một câu hỏi khác: Bạn lấy lại năng lượng từ đâu?

01. Không phải cứ nói nhiều là hướng ngoại

Có lẽ đây là điều tôi hiểu muộn nhất.

Tôi từng nghĩ hướng nội nghĩa là ít nói, thích ở một mình và không thoải mái khi giao tiếp. Nhưng hóa ra không hẳn.

Tôi có thể rất chủ động trong một cuộc họp, có thể là người bắt đầu một cuộc trò chuyện, đứng trước một nhóm để trình bày hoặc dành cả ngày để làm việc với rất nhiều người. Nhưng những điều đó không nhất thiết khiến tôi trở thành một người hướng ngoại.

Bởi vì sau tất cả những tương tác ấy, điều tôi cần thường vẫn là một khoảng lặng.

Tôi cần được trở về với không gian của mình, suy nghĩ, sắp xếp lại những gì đã xảy ra và đơn giản là không phải tương tác thêm một lúc nữa.

Vậy nên có lẽ vấn đề không nằm ở việc mình có thể làm gì, mà nằm ở việc điều gì giúp mình nạp lại năng lượng.

Nếu sau một ngày gặp gỡ nhiều người, bạn cảm thấy được tiếp thêm năng lượng và muốn tiếp tục kết nối, bạn có xu hướng hướng ngoại hơn. Còn nếu sau những tương tác đó, bạn cần trở về một mình để cảm thấy mình trở lại trạng thái cân bằng, bạn có xu hướng hướng nội hơn.

02. Vậy tại sao tôi lại có thể rất hướng ngoại?

Nếu nhìn theo MBTI, tôi thường nhận thấy mình khá gần với INFJ, nhưng trong nhiều hoàn cảnh lại có những nét rất giống ENFJ.

Thoạt nhìn, hai điều này có vẻ mâu thuẫn. Nhưng càng quan sát, tôi càng thấy nó khá tự nhiên.

Khi ở trong một tập thể, đặc biệt là khi cảm nhận được mọi người đang cần một người kết nối, tôi thường khó đứng ngoài. Một cuộc trò chuyện đang bị bỏ lửng, một nhóm đang thiếu người điều phối, một căn phòng đang có quá nhiều sự ngượng ngùng, hoặc đơn giản là có ai đó đang cảm thấy mình bị đứng ngoài cuộc — tôi có xu hướng nhận ra những điều đó khá nhanh.

Và rồi tôi bước vào.

Tôi bắt chuyện, kết nối mọi người, tìm cách để cuộc trò chuyện tiếp tục hoặc đứng ra tổ chức khi cần. Không hẳn vì tôi muốn trở thành trung tâm, mà bởi vì tôi nhìn thấy một khoảng trống và muốn làm cho nó trở nên dễ chịu hơn.

Có lẽ đó là lúc phần hướng ngoại trong tôi được kéo lên. Không phải vì tôi đột nhiên trở thành một con người khác, mà vì hoàn cảnh đang cần một phiên bản khác của mình.

Có thể đó cũng là lý do một người đôi khi cảm thấy mình rất giống INFJ, nhưng trong một số hoàn cảnh lại có thể mang màu sắc ENFJ. Không nhất thiết phải chọn một trong hai. Có thể thanh trượt chỉ đang di chuyển.

03. Có lẽ tính cách cũng có một “thanh trượt”

Từ đó, tôi bắt đầu thích một cách nhìn khác về hướng nội và hướng ngoại.

Thay vì nghĩ rằng chúng ta phải nằm cố định ở một phía, tôi hình dung nó giống như một thanh trượt năng lượng.

Có những ngày tôi muốn bước ra ngoài, muốn gặp gỡ, muốn nói chuyện, muốn kết nối và muốn làm điều gì đó cùng mọi người. Nhưng cũng có những ngày thanh trượt tự nhiên kéo về phía bên kia: tôi muốn ở một mình, muốn đọc, suy nghĩ, viết hoặc đơn giản là ngồi yên.

Không cần phải giải thích. Không cần phải trả lời ai. Không cần phải có thêm một cuộc trò chuyện nào nữa.

Và cả hai trạng thái đó đều là tôi.

Có lẽ điều thay đổi không phải là con người bên trong, mà là mức năng lượng và hoàn cảnh tại thời điểm đó.

Nhưng thanh trượt cũng có giới hạn.

Bạn có thể đứng trước một căn phòng, nói chuyện với rất nhiều người, dẫn dắt một nhóm hoặc trở thành người mà mọi người tìm đến khi cần kết nối. Nhưng sau đó, năng lượng vẫn sẽ có lúc chạm đáy.

Khi ấy, nhu cầu được ở một mình trở nên rất rõ ràng. Tắt điện thoại. Không muốn trả lời tin nhắn. Không muốn gặp ai. Không muốn tiếp tục “bật” mình ra bên ngoài.

Ngày trước tôi có thể nhìn những khoảng thời gian như vậy và nghĩ rằng mình đang thu mình quá mức. Bây giờ tôi nghĩ khác.

Có lẽ đó chỉ là lúc mình cần trở về trạm sạc của mình.

Không phải vì ghét mọi người, không phải vì không thích giao tiếp, cũng không phải vì mình đã trở nên lạnh lùng. Chỉ là sau khi đã dành quá nhiều năng lượng cho thế giới bên ngoài, mình cần một khoảng thời gian để quay lại với thế giới bên trong.

04. Có lẽ tôi không cần chọn một bên

Tôi không nghĩ mình cần phải tìm ra một câu trả lời thật tuyệt đối: “Tôi là người hướng nội” hay “Tôi là người hướng ngoại”.

Có lẽ câu trả lời thật hơn là:

Tôi hướng nội hay hướng ngoại? Có lẽ là cả hai.

Tôi có thể rất hướng ngoại trong một căn phòng, nhưng vẫn là người cần rất nhiều thời gian một mình. Tôi có thể thích kết nối với mọi người, nhưng không nhất thiết lấy năng lượng từ những kết nối đó. Tôi có thể bước ra ngoài khi hoàn cảnh cần, rồi quay trở về khi mình cần được nghỉ.

Có lẽ trưởng thành không phải là ép thanh trượt đứng yên ở một vị trí, mà là hiểu được khi nào mình muốn bước ra, khi nào mình cần trở về, và quan trọng nhất, khi nào mình đã đủ mệt để cho phép bản thân nghỉ.

Có những lúc mình cần thế giới.

Và cũng có những lúc mình chỉ cần chính mình.

Có lẽ cả hai đều là mình.

---

Bài viết sử dụng MBTI như một lăng kính để tự quan sát và reflection, không phải một khuôn mẫu cố định để định nghĩa con người. Nếu bạn tò mò về xu hướng tính cách của mình, có thể tham khảo:

• Trắc nghiệm tiếng Việt: Toppion MBTI Test

• Trắc nghiệm tiếng Anh: 16Personalities Free Test